API

API sözü Application Programming Interface-dir. Sadə desək, hazır danışıq qaydasıdır. Bir tərəf sorur, o biri tərəf qayda üzrə cavab verir. Sən hava saytının içindəki bazanı görmürsən. Ona bir ünvan göndərirsən, o da bugünkü istiliyi yazı və ya JSON şəklində qaytarır. Eyni qayda ilə xəritə, ödəniş və tərcümə də soruşulur. API özü dil deyil. Python da deyil, JavaScript də deyil. O, iki proqramın sözləşdiyi yoldur. Yol dəyişsə, köhnə sualın cavabı da dəyişə bilər. Ona görə sənədləşməyə baxmaq lazımdır.

API başqa yerdə duran hazır işi sənin proqramına gətirir. Hər şeyi sıfırdan yazmırsan.

• Havanı və ya məzənnəni soruşmaq
• Ödənişi başqa xidmətə həvalə etmək
• Saytın öz məlumatını telefona vermək
• İki proqramın eyni bazaya toxunmadan danışması

API ilə sual göndərirsən və cavabı oxuyursan. Çox vaxt ünvan bir yoldur, üsul isə GET və ya POST-dur. GET oxumaq üçündür. POST yeni bir şey göndərmək üçündür. Cavab çox vaxt JSON-dur: açar və qiymət. Sən həmin yazını öz səhifəndə göstərirsən. API səhifəni çəkmir və düyməni basmır. Açarı olan qapı hər kəsə açıq olmur. Açarı səhifənin içinə yazsan, baxan adam onu götürür. Açar serverdə qalmalıdır.

Bir açıq ünvandan hava oxumaq asandır. Çətinlik qayda və açardadır. Ünvan bir hərf dəyişsə, köhnə sorğu qırılır. Limit ola bilər: gündə müəyyən saydan sonra cavab gəlmir. Cavab boş, səhv və ya gecikən ola bilər. Bunu yoxlamadan səhifəyə basmaq olmaz. Başqasının açarı ilə sorğu pul və ya məlumat apara bilər. Sənəddə nə soruşmaq olar, nə qadağandır, onu oxumadan işə başlamaq olmaz.

API hazır işi sənə gətirir və içərini gizlədir. Bu, sürətdir. Qiyməti isə asılılıqdır. Qarşı tərəf ünvanı dəyişsə və ya limiti bağlasa, sənin proqramın da dayanır. Hər şeyi özündə yazsan, az asılısan, amma çox iş yazırsan. Kiçik sayt üçün hazır API düz yoldur. Açarı isə heç vaxt hamının gördüyü yerə qoyma.

API qapıdır. Ünvan sualın yeridir. JSON isə cavabın yazı formasıdır.

• Proqram proqrama soruşur, adam düyməyə basır
• GET oxuyur, POST göndərir
• Cavab çox vaxt JSON olur
• Açar hamının gördüyü səhifəyə yazılmır

Bu, bir istifadəçini oxumaq üçün ünvanın sadə halıdır. Cavab adətən JSON gəlir.

GET /users/12

{
  "id": 12,
  "name": "Nibras"
}

• API proqramlaşdırma dilidir? Xeyr. İki proqramın danışma qaydasıdır. Python və JavaScript onu çağıran dillər ola bilər.
• API və sayt eynidir? Xeyr. Saytı adam oxuyur. API-ni proqram oxuyur. İkisi eyni məlumatdan gələ bilər.
• Açarı səhifəyə yazmaq olar? Xeyr. Baxan adam onu götürür. Açar serverdə qalmalıdır.