Proqramlaşdırma

C#

C# nədir?

C# Microsoft tərəfindən hazırlanmış, müasir və obyekt yönümlü proqramlaşdırma dilidir. Əsasən .NET platforması ilə birlikdə istifadə olunur. Windows proqramları, veb tətbiqlər, oyunlar və server xidmətləri C# ilə hazırlana bilər.

C# yüksək səviyyəli dildir. Sintaksisi Java və C ailəsinə yaxındır, ona görə bu dillərdən birini bilən şəxs üçün oxumaq nisbətən asandır. Dil güclü tip yoxlaması ilə işləyir: dəyişənin tipi əvvəlcədən bəlli olur və bir çox səhv proqram işləməzdən əvvəl görünür.

Bu gün C# yalnız Windows üçün deyil. .NET müxtəlif əməliyyat sistemlərində işləyə bilər. Unity mühərriki də oyun hazırlamaq üçün C#-dan geniş istifadə edir.

C# nə üçün istifadə olunur?

C# bir çox sahədə istifadə olunur:

  • Windows və masaüstü proqramlar
  • Veb saytların server tərəfi və API-lər
  • Unity ilə oyun hazırlamaq
  • Korporativ və biznes sistemləri
  • Bulud xidmətləri
  • .NET ilə mobil və çoxplatformalı tətbiqlər
  • Masaüstü alətlər və avtomatlaşdırma

ASP.NET veb tətbiqlər üçün, Unity isə oyunlar üçün ən çox rast gəlinən C# mühitlərindəndir. Dilin özü bu sahələrlə məhdudlaşmır.

C# ilə nələr etmək olar?

C# ilə müxtəlif proqramlar yazmaq olar:

  • Veb tətbiqlər və API-lər
  • Masaüstü proqramlar
  • 2D və 3D oyunlar
  • Verilənlər bazası ilə işləyən sistemlər
  • Şirkət daxili idarəetmə proqramları
  • Kiçik konsol alətləri

Sadə nümunə

using System;

class Program
{
    static void Main()
    {
        Console.WriteLine("Salam, Nibras Code!");
    }
}

Bu proqram konsola salam mesajı yazır.

C# öyrənmək çətindirmi?

C# öyrənməyə başlamaq olar. İlk proqramı yazmaq çətin deyil. Daha irəli getmək üçün tiplər, siniflər və obyekt yönümlü quruluşu anlamaq lazımdır.

Başlanğıc üçün bu ardıcıllıq faydalıdır:

  1. Dəyişənlər və tiplər
  2. Şərtlər və dövrlər
  3. Metodlar
  4. Massivlər və siyahılar
  5. Siniflər və obyektlər
  6. İnterfeyslər
  7. Xətaların idarə edilməsi
  8. Kiçik bir konsol və ya Unity layihəsi

Yaxşı nəticə oxumaqla yox, kiçik proqramlar yazmaqla gəlir.

C#-ın üstünlükləri və çatışmazlıqları

Üstünlükləri

  • Aydın və ciddi tip sistemi var
  • .NET kitabxanaları genişdir
  • Windows, veb və Unity oyunlarında güclü dəstək var
  • Müasir dil imkanları var: async, LINQ və generiklər
  • Visual Studio kimi alətlərlə işləmək rahatdır
  • .NET bir neçə əməliyyat sistemində işləyə bilir

Çatışmazlıqları

  • Çox qısa skriptlər üçün Python kimi dillər daha yüngül görünə bilər
  • Obyekt yönümlü anlayışlar əvvəl çətin gələ bilər
  • Bəzi nümunələr Microsoft alətlərinə bağlanır, bu da seçimi qarışdıra bilər
  • Kiçik proqram üçün layihə quruluşu artıq görünə bilər

C# sintaksisi və əsas anlayışlar

C# proqramı adətən bir sinif və Main metodu ilə başlayır. Main proqramın giriş nöqtəsidir.

Dəyişənlər

string name = "Ali";
int age = 20;

Şərt

if (age >= 18)
{
    Console.WriteLine("Yetkin");
}

Dövr

for (int i = 1; i <= 5; i++)
{
    Console.WriteLine(i);
}

Metod

static int Add(int a, int b)
{
    return a + b;
}

C# kod nümunələri

Salam mesajı

using System;

class Program
{
    static void Main()
    {
        Console.WriteLine("Salam, dünya!");
    }
}

İki ədədin cəmi

using System;

class Program
{
    static void Main()
    {
        int a = 10;
        int b = 20;
        Console.WriteLine(a + b);
    }
}

Şərt nümunəsi

using System;

class Program
{
    static void Main()
    {
        int number = 10;
        if (number > 0)
        {
            Console.WriteLine("Müsbət ədəddir");
        }
    }
}

C# haqqında tez-tez verilən suallar

C# nədir?

C# .NET platformasında geniş istifadə olunan, obyekt yönümlü proqramlaşdırma dilidir.

C# pulsuzdur?

.NET SDK və C# kompilyatoru pulsuz istifadə edilə bilər. Visual Studio-nun da pulsuz Community buraxılışı var. Ayrı lisenziya şərtləri seçilən alətdən asılıdır.

C# ilə oyun yazmaq olar?

Bəli. Unity oyun mühərrikində əsas skript dili C#-dır.

C# yalnız Windows üçündürmü?

Xeyr. .NET Linux və macOS daxil olmaqla bir neçə sistemdə işləyə bilər. Windows proqramları isə onun güclü olduğu sahələrdən biridir.

C# ilə veb sayt hazırlamaq olar?

Bəli. ASP.NET ilə server tərəfi veb tətbiqlər və API-lər yazılır.

C# və C++ eyni dildirmi?

Xeyr. Adları yaxındır, amma C# və C++ fərqli dillərdir və fərqli məqsədlər üçün seçilir.

C# yeni başlayan üçün uyğundurmu?

Bəli, ilk dili kimi öyrənilə bilər. Tip və sinif anlayışlarını sakit-sakit məşq etmək lazımdır.