SSH

SSH Secure Shell deməkdir. İlk variantını Tatu Ylönen 1995-ci ildə yazılıb. Köhnə Telnet mətni açıq aparırdı. SSH həmin yolu şifrələyir. Adətən 22-ci port işlənir. Açılış parol və ya açarla olur. Açar iki hissəlidir: gizli hissə sənin maşınında qalır, açıq hissə serverə qoyulur. OpenSSH bu qaydanın geniş işlənən proqramıdır.

SSH serverə əmr vermək, fayl köçürmək və qapalı bir portu öz maşınına gətirmək üçündür.

• Serverdə paketi yeniləmək
• Jurnalı oxumaq
• Açar ilə parolsuz giriş
• Uzaq faylı yerli maşına köçürmək

SSH ilə içəri girəndə artıq o kompüterin əmrini yazırsan. Sənin ekranındakı mətn orada işləyir. Fayl köçürmək ayrı əmrdir. SSH səhifəni internetə açmır. O, sənin girişindir. Kök girişini hər kəsə açmaq olmaz.

Bir dəfə bağlanmaq asandır. Çətinlik açar və ünvandadır. Açarın gizli hissəsini serverə qoymaq olmaz. O, sənin tərəfində qalır. Səhv port və ya səhv istifadəçi eyni xəta kimi görünə bilər. Köhnə açar server dəyişəndə xəbərdarlıq verir. Həmin xəbərdarlığı keçmək olmaz.

Üstünlük: əmr və parol yolda oxunmur, açar paroldan idarə olunasıdır. Məhdudiyyət: açarın gizli hissəsini itirmək girişi kəsə bilər. SSH özü təhlükəsiz divar deyil. Divar hansı portun açıq olduğunu deyir.

İstifadəçi kimin girdiyini deyir. Ünvan hansı maşın olduğunu deyir. Açar parolun yerinə duran cütdür.

• Port adətən 22-dir
• Açıq açar serverdə durur
• Gizli açar səndə qalır
• Telnet şifrələmir, SSH şifrələyir

Bu əmr adı verilmiş istifadəçi ilə serverə bağlanır. Bağlantı açılmadan əmr orada işləmir.

ssh user@server.example

• SSH və Bash eynidir? Xeyr. SSH girişi aparır. Bash içəridə açıla bilən əmr örtüyüdür.
• Parol açıq gedir? SSH-də yox. Telnetdə gedərdi. Buna görə Telnet giriş üçün işlədilmir.
• Açarın hər iki hissəsi serverdə durur? Xeyr. Gizli hissə sənin maşınında qalır.