Linux
Linux nedir?
Linux çekirdeğini Linus Torvalds 1991’de yazmaya başladı. Çekirdek tek başına masaüstü değildir. Dağıtım çekirdeğe komutlar, paket yönetimi ve çoğu zaman GNU araçlarını ekler. Ubuntu, Debian ve Fedora ayrı dağıtımlardır. Hepsi Linux çekirdeğini çalıştırır, ama paketleri ve kurulum yolu aynı değildir. Android de Linux çekirdeğini kullanır. Android Ubuntu değildir.
Linux ne için kullanılır?
Linux sunucuda, bulutta ve küçük aygıtta seçilir. Uzun süre açık kalması ve paketle kurulması onun olağan yeridir.
- Site sunucusu
- Konteynerin içindeki sistem
- Ağ donanımı
- Android telefonun çekirdeği
Linux ile ne yapılabilir?
Linux ile süreci görür, paketi kurar, diski bölersin ve ağı açıp kapatırsın. Sayfayı kendi çizmez. Sayfayı Nginx, veritabanı ve senin programın çizer. Dikkatsiz komut sistem dosyasını bozabilir. Kök kullanıcı her şeyi değiştirebilir.
Linux öğrenmek zor mu?
Paket kurmak kolaydır. Zorluk izin ve servistedir. Dosya senin kullanıcına ait değilse komut durur. Servis düşünce sayfa da düşer, çekirdek hâlâ çalışsa bile. Dağıtımı karıştırmak da buradadır: Ubuntu komutu Fedora’da aynı paket adıyla çalışmayabilir.
Avantajları ve sınırları
Avantaj: sunucuda geniş kullanılır, paketler açıktır, çekirdeğin kodu okunabilir. Sınır: her masaüstü programı burada hazır değildir. Komut yanlışsa geri almak pencereden zordur. Linux, Ubuntu ile aynı söz değildir.
Temel kavramlar
Çekirdek donanımla konuşur. Dağıtım o çekirdeğin çevresindeki hazır sistemdir. Paket kurulacak programın bağlanmış halidir.
- Çekirdek süreci ve belleği böler
- Dağıtım paketleri bir yerde tutar
- Servis arkada çalışır
- İzin dosyayı kimin değiştireceğini söyler
Kısa örnek
Bu komut çalışan çekirdeğin kısa adını gösterir. Sistemi kurmaz ve dosya silmez.
uname -r
Sık sorulan sorular
- Linux ve Ubuntu aynı mı? Hayır. Linux çekirdektir. Ubuntu o çekirdeği çalıştıran bir dağıtımdır.
- Linux programlama dili mi? Hayır. Programların üzerinde çalıştığı sistemdir.
- Android Linux mu? Android Linux çekirdeğini çalıştırır. Ubuntu veya masaüstü Linux değildir.